S-IIa; LT vz\x 35; T-11; R-2; PzKpfw 35(t)


W 1934 r. czechosłowackie resort Obrony złożyło zamówienie na dostawę lekkiego czołgu o masie aż do 15 t. zamówienie realizowały równolegle zakładanie się Škoda w Pilźnie oraz Českomoravska Kolben Daňek (ČKD) w Pradze. oryginał wozu uzbrojonego w działo kalibru 37 mm (oznaczony S-IIa) został pokazany wcześniej na wiosnę roku 1935. W czerwcu, na poligonie w Milowicach pod Pragą, odbyły się testy, po których od chwili października 1935 r. rozpoczęto seryjną produkcję 160 czołgów oznaczonych LT vz. 35 (nazywane także T-11). Pierwszych piątka egzemplarzy, wyprodukowanych aż do lipca 1936 r., wykazywało natomiast masa usterek, m.in. w układzie kierowniczym, mechaniźmie obrotu wieży i rozruszniku. także szybkość maksymalna okazała się o połowę niższa od chwili zadeklarowanej. konieczność usunięcia wszystkich błędów spowodowała znaczne opóźnienia w produkcji, która ruszyła nie prędzej w lutym 1937 r. Jednakże wcześniej w listopadzie resort Obrony zamówiło kolejne 138 czołgów.

W owym czasie, propozycja czołgu LT vz. 35 była niezmiernie nowoczesna. system jezdny bazował na układzie opracowanym przez Vickersa, jaki zbudowany był z dwóch par wózków jezdnych, amortyzowanych resorami piórowymi, z których wszystek składał się z czterech rolek połączonych parami. aż w dodatku dochodziła para kół napędzających, napinających i kierujących, oraz także cztery pary rolek podtrzymujących gąsienice. Istotnym usprawnieniem było wstęp prowadnic gąsienicy oraz odrzutników błota na kołach napędzających. furmanka był napędzany sześciocylindrowym silnikiem Škoda T-11 o mocy 120 KM i pojemności 8 dm³. Zapewniał on czołgowi o masie 10,5 t rozszerzenie maksymalnej prędkości 35 km/h. Nowatorskim rozwiązaniem było zastosowanie pneumatycznego napędu sprzęgła, hamulców i układu kierowniczego. Pozwalało owo na zmniejszenie ciężaru czołgu, opuszczenie większej przestrzeni dla załogi, oraz w znaczący rodzaj poprawiało wygoda pracy kierowcy. wynik owo natomiast w żadnym razie zawodziło w warunkach frontu wschodniego, dokąd ostra zima w wielu przypadkach prowadziła aż do awarii układu pneumatycznego.

Czołg był uzbrojony w działo Škoda A3 vz. 34 kalibru 37 mm (niemieckie oznaczenie – 3,7 cm KwK 34(t) L/40) oraz dwa karabiny maszynowe Zbrojovka – Brno ZB vz. 35 lub ZB vz. 37 kalibru 7,92 mm (niemieckie oznaczenie – MG35(t) i MG37(t)). jedynka z nich położony był w kadłubie, obok wizjera kierowcy, natomiast pozostały w wieży, obok działa. Opancerzenie wozu stanowiły nitowane płyty pancerne o grubości 16 mm (z boku i z tyłu) oraz 25 mm (od czoła). zasób paliwa umożliwiał zasięg 190 km na drodze oraz 120 km w terenie. Załogę stanowiło czterech ludzi: dowódca – celowniczy, ładowniczy, strzelec – radiotelegrafista i kierowca – mechanik.

W latach 1936 – 1939 czołgi LT vz. 35 eksportowano także aż do Rumunii, dokąd nosiły one oznaczenie R-2. w pełni Czechosłowacja dostarczyła armii rumuńskiej 126 wozów. W marcu 1939 r., po zajęciu pepiczek przez RFN i utworzeniu państwa słowackiego, przejęto 298 czołgów LT vz. 35, z czego 52 trafiły na rynsztunek słowackiej 3 Dywizji Szybkiej (27 szt. LT vz.34 i 52 szt. LT vz.35)[1]. Reszta, w liczbie 219 sztuk, zasiliła Wehrmacht, dokąd służyła pod oznaczeniem PzKpfw 35(t). w pełni w niepodległej Czechosłowacji wyprodukowano 424 wozy (340 w zakładach Škoda i 84 w ČKD). W utworzonym przez Niemców Protektoracie pepiczek i Moraw nie kontynuowano wcześniej produkcji tego modelu, tylko skupiono się na rozwoju nowszej konstrukcji PzKpfw 38(t) (czechosłowackie oznaczenie – LT vz. 38).

PzKpfw 35(t) (LT vz. 35)
homepage | contact | html | css | © 2007 Anyone | Design by www.mitchinson.net | This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 License